Concrete plannen voor duurzaam Terschelling

Meetbaar, haalbaar, én effectief. Dat moet de nieuwe doelstelling op het gebied van een duurzaam eiland zijn, zo vonden de aanwezigen op de eerste Duurzaamheidsavond die de gemeente samen met Terschelling Energie op woensdag 28 maart organiseerde in ET-10. Want de doelstelling om de Waddeneilanden in 2020 zelfvoorzienend te maken, gaat niet gehaald worden, dat is inmiddels wel duidelijk. Om die nieuwe doelstelling te bepalen en tegelijk te koppelen aan concrete plannen, werd er op donderdag 12 april een tweede avond georganiseerd, eveneens in ET-10.

Concreet
Want de gemeente wil meer dan alleen een doelstelling, zo bleek al de eerste avond: de gemeente wil actie. Daarom heeft Sicco Boorsma van 3PEnergie, adviseur op het gebied van duurzame energie en energiebesparing, de opdracht gekregen om een uitvoeringsprogramma te schrijven. “In het programma staat wat we de komende vijf jaar gaan doen op het gebied van duurzaamheid, en wat de gemeente gaat doen – ook financieel - om de projecten mogelijk te maken.” Hij benadrukte het belang om zo snel mogelijk concreet te worden. “Want dat geeft u de mogelijkheid om, financieel ondersteund door de gemeente, uw doelen te behalen.”

CO2
Om een realistische en meetbare doelstelling te formuleren, was Boorsma na de eerste avond aan het rekenen geslagen. “De vraag daarbij is: wat moeten we met z’n allen doen om de CO2 die we uitstoten te verminderen. Concreet gezegd: hoe kunnen we op Terschelling in 2023 de CO2-uitstoot met twee derde terugdringen, met als uiteindelijk streven om in 2030 helemaal CO2-vrij te zijn.”

Hij liet zien dat Terschelling momenteel op jaarbasis 30.000 ton CO2-uitstoot. “Willen we dus richting de 10.000 ton in 2023, dan moeten we fors besparen. Dat klinkt veel, maar is mogelijk en kan op verschillende manieren.”

Mogelijkheden
Als eerste noemde hij besparing. “Wat je niet verbruikt, hoef je niet te betalen en levert ook geen CO2-uitstoot op.” Een tweede optie was het opwekken van duurzame elektriciteit met behulp van zonnepanelen. “Daar zijn zowel individueel (op daken) of collectief (middels zonneweides) voldoende mogelijkheden voor. Denk daarbij ook aan zakelijke of recreatieve panden.” Een derde mogelijkheid was om het gasverbruik drastisch te beperken. “Een nieuwbouwwoning heeft maar 10% van de warmtevraag ten opzichte van een oude woning, dat betekent 90% besparing. En bij bestaande woningen is 25% besparing door bijvoorbeeld betere isolatie en gebruik van HR++ glas heel reëel.”

Doelstelling
Het gasverbruik kan naar beneden door over te gaan op elektriciteit. “Dat kan met een warmtepomp, waarbij je de benodigde energie opwekt met zonnepanelen. Dat kan individueel of collectief met een warmtenet, bijvoorbeeld op West-Terschelling.” En wat ook enorm helpt, toonde hij aan, is overstappen op een ‘groene’ energieleverancier, zoals Pure Energie, Powerpeers, Qurrent, Vandebron en Terschelling Energie. “Als dit allemaal lukt, dan mag ik u feliciteren, want dan heeft u 66% van uw CO2-uitstoot bespaard en de doelstelling behaald.”

Helpdesk
Vervolgens werden de aanwezigen uitgenodigd om in vier groepen te bespreken met wat voor plannen en ideeën de doelstelling gerealiseerd zou kunnen worden. Het leverde niet alleen geanimeerde discussies op, maar ook een aantal concrete suggesties, die vervolgens plenair aan de anderen werden gepresenteerd en in werkgroepen nader uitgewerkt kunnen worden. Zo werd het al snel duidelijk dat er grote behoefte bestaat aan een ‘helpdesk’ of ‘platform’ waar je als burger terecht kunt voor vragen, tips en advies op het gebied van verduurzaming, en ook zou de regelgeving duidelijker en/of simpeler moeten worden. Daarnaast werd het oprichten van een financieringsfonds genoemd, aangezien aan het verduurzamen van je huis of bedrijf nou eenmaal een kostenplaatje hangt.

Daken
“En hoe kan het dat er zoveel mooie, geschikte daken zijn op het eiland zonder zonnepanelen”, zo vroeg een groep zich af. “Neem de campus van het MIWB of de platte daken op het bedrijventerrein.” Vanuit een andere groep kwam de toevoeging dat er tegenwoordig rode dakpannen bestaan met geïntegreerde zonnepanelen. “Ze zijn iets duurder en hebben wat minder opbrengst, maar ze hebben één voordeel: ze vallen niet op.” Ook waren de meeste aanwezigen het eens over het feit dat er strengere eisen moeten worden gesteld aan nieuwbouw. “Voor elk nieuw gebouw moet gelden: nul op de meter.”

Buren
Een originele suggestie was die van de ‘Buurzame Energie’. “Hoe betrek je de mensen erbij die er vanavond niet zijn? We kennen op het eiland de Buren. Met de Buren kun je bijvoorbeeld in ieder dorp en buurtschap dagen organiseren waarop je samen met adviseurs duurzame huizen bekijkt in jouw directe omgeving. Zo kun je op een heel eenvoudige manier mensen informeren en enthousiasmeren.” Ook werd ‘blauwe diesel’ – een biobrandstof gemaakt van restoliën uit de voedselindustrie – genoemd. “Voor alle diesel die we verbruiken dankzij onze Defenders en andere 4WD’s, is het op dit moment de meest duurzame oplossing, die 85% CO2-besparing oplevert.”

Fonds
“Wat het klimaatfonds betreft”, vertelde Dirk-Jan van Schie van Terschelling Energie, “zijn we in gesprek met Rederij Doeksen. Het zou mooi zijn wanneer de rederij de 50 cent CO2-toeslag in een Terschelling-Vlielandfonds kan stoppen in plaats van te doneren aan projecten in het buitenland.” Ook zou de VVV huisjes ‘met nul op de meter’ extra kunnen promoten. “En in het najaar willen we weer een duurzame markt organiseren. Wie ons daarbij wil helpen, is welkom!”

Werkgroepen
Van Schie ging ook in op het vervolg op de avond. “De gemeente heeft Kirsten Kramer per 1 mei benoemd als aanjager. Zij gaat de mensen die zich vanavond hebben gemeld allemaal bellen om de ideeën van vanavond verder door te spreken en om er daadwerkelijk actie op te zetten. Want daarvoor zitten we hier uiteindelijk, er moet wat gebeuren, het kan niet blijven bij praten. We moeten werkgroepen gaan maken die zeggen: dit is een leuk idee, hier wil ik me hard voor maken en hier wil ik voor gaan. Want alleen dan gaan we de CO2-reductie halen die Sicco zo mooi in beeld heeft gebracht.”

Extra stimulans
Het laatste woord was aan wethouder Hendrik-Klaas van der Wielen, die evenals Van Schie benadrukte dat het tijd is voor actie. “Er is vanavond behoorlijk hard gewerkt in de verschillende groepen. Dat is mooi, want dat levert nieuwe ideeën op voor het uitvoeringsprogramma. Om de vaart erin te houden is Sicco al gestart met schrijven. De komende zomer wordt het programma uitgewerkt, zodat de raad het na het zomerreces kan beoordelen en het daarna in werking kan treden. En om een extra stimulans te geven, is er voor drie projecten of werkgroepen een geldprijs beschikbaar gesteld van 1000, 750 en 500 euro.” Daar kunnen nog steeds plannen voor ingebracht worden, zo besloot Van der Wielen. “Borrelen er nog nieuwe ideeën bij u op, dan heeft u de hele maand april de tijd om ze in te leveren bij Terschelling Energie of bij de gemeente.”

Verslag van Gerry Visser voor De Terschellinger, dd. 18 april 2018

Deel: